Lipödem, bacaklar, kalçalar ve kollarda simetrik ve orantısız yağ birikimiyle ilerleyen, çoğunlukla kadınlarda görülen kronik bir yağ dokusu hastalığıdır. Diyet ve egzersizle gerilemeyen, dokunmakla ağrıyan ve kolay morarmaya yol açan bu tablo sıklıkla sıradan bir kilo problemi sanılarak yıllarca doğru tanı alamaz.
Op. Dr. Ali Ertan Çapar, İstanbul'daki kliniğinde lipödemi doğru evrelendirir ve lenf sistemini koruyan cerrahi yaklaşımlarla tedavi planı oluşturuyor.
Lipödem, deri altındaki yağ dokusunun anormal ve simetrik biçimde arttığı, ağrı ve hassasiyetle seyreden kronik bir hastalıktır. Tıp literatüründe 'ağrılı yağlanma sendromu' ya da halk arasında 'ağrılı selülit' olarak da adlandırılır. En belirgin özelliği, yağ birikiminin bel ile ayak bileği arasında yoğunlaşması, buna karşın el ve ayak sırtının etkilenmemesidir; bu da bacakta belirgin bir bilezik/manşet görünümü yaratır.
Lipödem, cilt yüzeyi ve yağ dokusundaki değişime göre dört evrede sınıflandırılır. Doğru evreleme, tedavi planının belirlenmesinde belirleyicidir.
|
Evre |
Klinik görünüm |
|
1. Evre |
Cilt yüzeyi düz ve pürüzsüzdür; alttaki yağ dokusu büyümüş, kıvamı yumuşaktır. |
|
2. Evre |
Cilt yüzeyinde girinti-çıkıntılar (portakal kabuğu görünümü) ve ele gelen nodüller başlar. |
|
3. Evre |
Büyük yağ kitleleri ve deri katlantıları oluşur; bacak şekli belirgin biçimde deforme olur. |
|
4. Evre |
Lenf sisteminin de etkilendiği lipo-lenfödem tablosu; şişlik ve doku sertliği artar. |
Lipödemin kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte; genetik yatkınlık, hormonal faktörler ve çevresel etkenlerin birlikte rol oynadığı düşünülür. Hastalığın neredeyse yalnızca kadınlarda görülmesi ve genellikle ergenlik, gebelik veya menopoz gibi hormonal geçiş dönemlerinde başlaması, östrojenin süreçte önemli bir rol oynadığına işaret eder. Ailede lipödem öyküsü bulunması riski artırır.
Lipödem ve lenfödem sık karıştırılır ancak farklı hastalıklardır. Lipödemde temel sorun yağ dokusunun anormal birikimidir ve genellikle her iki bacakta simetriktir; ayak sırtı korunur. Lenfödemde ise lenf sıvısının birikmesi söz konusudur, çoğunlukla tek taraflı olabilir ve ayak sırtı da şişer. İleri evre lipödem, lenf sistemini de etkileyerek lipo-lenfödeme (4. evre) dönüşebilir.
Obezitede kilo verildiğinde vücudun her bölgesinde incelme görülürken, lipödemde bacaklar diyete yanıt vermez. Ayrıca lipödemli bölgeler ağrılıyken, obeziteye bağlı yağlanma genellikle ağrısızdır. Lipödem ve obezite birlikte de bulunabilir; bu durum tanıyı zorlaştırdığından uzman değerlendirmesi önemlidir.
Erken evrelerde ve cerrahiye hazırlık sürecinde ameliyatsız (konservatif) yöntemler şikayetleri hafifletir ve hastalığın ilerlemesini yavaşlatır:
Bu yöntemler ağrıyı ve şişliği azaltır; ancak hastalığa neden olan patolojik yağ dokusunu ortadan kaldırmaz. İlerlemiş evrelerde kalıcı sonuç için cerrahi gerekir.
Lipödem ameliyatı, klasik estetik yağ aldırmadan farklıdır: amaç yalnızca hastalıklı yağ dokusunu uzaklaştırırken lenf damarlarını ve bağ dokusunu korumaktır. Bu nedenle işlem 'lenf koruyucu' veya 'lenf tasarruflu liposuction' olarak adlandırılır. Op. Dr. Ali Ertan Çapar, hastanın evresine ve anatomisine göre ince mikrokanüllerle, dokuyu koruyan tekniklerle planlama yapar.
İleri evrelerde tedavi, güvenlik ve en iyi sonuç için birden fazla seansta planlanabilir.
Hastalar genellikle işlemden birkaç gün sonra ayağa kalkar ve hafif aktivitelere döner; masa başı işe dönüş çoğunlukla 1-2 hafta içinde mümkündür. Şişlik yaklaşık 3. günde en yüksek düzeye ulaşır, ardından 3-6 ay içinde kademeli olarak geriler. İyileşme sürecinde kompresyon giysileri kullanmak ve lenf drenajını desteklemek sonuçları iyileştirir. Cerrahi, hastalığı 'iyileştirmez' ancak hastalıklı yağ dokusunu uzaklaştırarak ağrıyı, hareket kısıtlılığını ve ilerlemeyi belirgin biçimde azaltır.
Lipödem, doğru tanı ve doğru teknikle yönetildiğinde yaşam kalitesini belirgin şekilde artıran bir hastalıktır. Op. Dr. Ali Ertan Çapar, plastik, rekonstrüktif ve estetik cerrahi alanındaki deneyimiyle İstanbul'daki kliniğinde lipödem hastalarını değerlendirir, evrelendirir ve kişiye özel tedavi planı oluşturur. Ayrıntılı muayene ve bilgilendirme için randevu oluşturabilirsiniz.
S: Lipödem hangi doktora gidilir?
C: Lipödem tanı ve tedavisiyle başta plastik, rekonstrüktif ve estetik cerrahi olmak üzere damar cerrahisi ve fiziksel tıp uzmanları ilgilenir. Cerrahi tedavi (lenf koruyucu liposuction) için plastik cerrahi değerlendirmesi önerilir.
S: Lipödem diyetle veya sporla geçer mi?
C: Hayır. Diyet ve egzersizle vücudun üst bölümü zayıflar ancak lipödemli bölgelerdeki patolojik yağ dokusu incelmez. Konservatif yöntemler şikayetleri hafifletir; kalıcı çözüm için ilerlemiş evrelerde cerrahi gerekir.
S: Lipödem ameliyatı riskli mi?
C: Deneyimli bir plastik cerrah tarafından, lenf koruyucu tekniklerle ve uygun evrelemeyle yapıldığında lipödem cerrahisi güvenli bir işlemdir. Tüm cerrahi girişimlerde olduğu gibi ayrıntılı muayene ve planlama önemlidir.
S: Lipödem ameliyatı sonrası nüks eder mi?
C: Uzaklaştırılan hastalıklı yağ hücreleri geri gelmez. Ancak hormonal değişimler, yaşlanma veya kilo dalgalanmaları zamanla yeni bölgelerde yağlanmaya yol açabilir; bu nedenle yaşam tarzı önerilerine uyulması önemlidir.
S: Lipödem ameliyatı fiyatı ne kadar?
C: Fiyat; hastalığın evresine, tedavi edilecek bölge sayısına ve gereken seans sayısına göre değişir. Net bir plan ve fiyat için muayene sonrası kişiye özel değerlendirme yapılır.
